پیامدهای مبارزه با آلودگی هوا در چین: افزایش آلاینده اوزون

در کشور چین، کاهش یک‌باره ذرات آلودگی ۲٫۵میکرون باعث بروز تغییراتی در ساختار شیمیایی جو زمین شد و آلودگی مضر اوزون در سطح زمین به‌خصوص در شهرهای بزرگ را افزایش داد.

پیامدهای مبارزه با آلودگی هوا در چین: افزایش آلاینده اوزون

اوایل سال ۲۰۱۳، دولت چین فعالیت خود برای مبارزه با آلودگی هوا را آغاز کرد و سیاست‌های سختگیرانه‌ای برای کنترل انتشار ذرات ریز آلودگی به‌نام ۲٫۵میکرون در پیش گرفت. شهرها برای تردد خودروها، محدودیت‌هایی وضع کردند و نیروگاه‌های با سوخت زغال سنگ مجبور به کاهش میزان انتشار گازهای خود یا جایگزینی آن با گاز طبیعی شدند. بعد از گذشت ۵سال،‌ غلظت ذرات معلق ۲٫۵میکرون در شرق چین حدود ۴۰درصد کاهش یافت.

آلودگی هوا

تعداد ایستگاه‌های کنترل کیفیت هوا در سراسر این کشور به بیش از ۱۰۰۰مورد رسیده است که مقادیر قابل‌توجهی داده‌های محیط‌زیستی را جمع‌آوری می‌کنند. پژوهشگران با بررسی داده‌های مذکور به این نتیجه جالب رسیدند که باوجود کاهش آلودگی ذرات معلق ۲٫۵میکرون، آلاینده اوزون در سطح زمین به‌خصوص در شهرهای بزرگ در حال افزایش است. به نظر می‌رسد وقتی اقداماتی برای مبارزه با آلودگی هوا انجام می‌شود، شیمی جو زمین مثل یک دشمن بزرگ عمل می‌کند.

ازون اصلی‌ترین ماده تشکیل دهنده مه محسوب می‌شود و پژوهش‌های زیادی از اوایل دهه ۱۹۵۰ روی آن انجام شده است. درواقع اوزون در اثر یک‌سری واکنش‌های شیمیایی به وجود می‌آید که با اکسیداسیون ترکیبات آلی فرار آغاز می‌شود. به‌خاطر این واکنش، رادیکال‌های شیمیایی شکل می‌گیرد و باعث بروز واکنش‌هایی بین اکسید نیتروژن و ترکیبات آلی فرار می‌شود و در حضور پرتوهای خورشید،‌ اوزون تولید می‌کند. اکسید نیتروژن و ترکیبات آلی فرار حاصل احتراق سوخت فسیلی هستند، هرچند ترکیبات آلی فرار از منابع صنعتی نیز تولید می‌شوند.

پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که ذرات معلق هوا مثل یک اسفنج عمل می‌کنند، به‌طوی‌که رادیکال‌های هوا را می‌مکند و مانع از تولید ازون می‌شوند. میزان ذرات معلق هوا در شهرهای چین به‌حدی بود که مانع از تولید اوزون می‌شد. کاهش سریع ذرات معلق ۲٫۵میکرون باعث تغییر ناگهانی شیمی جو زمین شد و رادیکال‌های بیشتری برای تولید ازون در هوا باقی ماند. یکی از پژوهشگرانی که در این زمینه کار کرده است،‌ می‌گوید:

تابه‌حال در هیچ کشوری شاهد چنین رویدادی نبوده‌ایم چراکه هیچ کشوری در دنیا با این سرعت میزان انتشار ذرات معلق را کاهش نداده است. چین در طول ۴سال موفق به انجام کاری شد که در ایالات متحده، ۳۰سال طول می‌کشید.

باوجود این کاهش سریع، چین همچنان راهی طولانی برای تحقق اهداف کیفیت هوای خود دارد. باتوجه به روند کاهشی سطح ذرات معلق ۲٫۵میکرون، وضعیت ازون بدتر خواهد شد. طبق تحقیق پژوهشگران باید تلاش‌های بیشتری برای کاهش انتشار اکسید نیتروژن و ترکیبات آلی فرار صورت بگیرد تا بتوان جریان آلودگی ازون را متوقف کرد.

 

منبع : زومیت